معرفی کتاب
ده گفتار
متفکر شهيد استاد مرتضي مطهري
مقدمه
آنچه در اين كتاب ملاحظه میشود ، مجموعا ده سخنرانی يا مقاله است كه
در طول سالهای 1339 تا 1341 هجری شمسی ايراد شده و يا نگارش يافته است
از گفتار اول تا گفتار هفتم ، سخنرانيهائی است كه در فاصله مهرماه
1339 تا مهرماه 1341 ، در محفلی ماهانه در تهران ، كه هر ماه يك نوبت
در منزلی در سه راه ژاله با شركت چند صد نفر از طبقات مختلف تشكيل
میشد ايراد شده است .
اين محفل ماهانه كه به نام ” انجمن ماهانه دينی ” معروف شد ، دو سال
و نيم ادامه يافت و سی سخنرانی وسيله افراد مختلف در آن ايراد شد .
شركت كنندگان برای ايراد سخنرانی در آن جلسه ، درباره موضوعی كه
میخواستند سخنرانی كنند ، مطالعه نسبتا كافی میكردند و پس از ايراد ،
بلافاصله استخراج و اصلاح میشد و تا ماه بعد و جلسه بعد به صورت جزوه در اختيار شركت كنندگان جلسه قرار میگرفت و آخر كار به صورت سه جلد
كتاب به نام ” گفتار ماه ” در اختيار عموم قرار گرفت .
اين جلسات هر چند نتوانست به حيات خود ادامه دهد ، اما منشأ خيرات
و بركات معنوی فراوانی شد و موجب يك سلسله اصلاحات و جنبشهائی در سطحی
وسيعتر و گسترده تر در كار مسائل تبليغی و ارشادی اسلامی گرديد .
در مدت سی ماه كه آن جلسات دائر بود ، آنكس كه بيش از ديگران در
كار آن انجمن با ما همكاری داشت و طرف شور بود ، دانشمند محقق عاليقدر
مرحوم دكتر محمد ابراهيم آيتی رضوان الله عليه بود .
گفتارهای هشتم و نهم كه تحت عنوان ” خطابه و منبر ” است در حدود
سالهای 39 – 41 در عاشورائی ميان سالهای 1380 تا 1382 قمری ( دقيقا يادم
نيست ) در انجمن اسلامی مهندسين ايراد شد و در كتابی به نام گفتار عاشورا
در همان سالها چاپ و منتشر شد . آن دو سخنرانی ، مكرر ، البته بدون اطلاع
خودم ، به صورت مستقل نيز چاپ و پخش شده است .
آخرين بخش اين كتاب ، مقالهای است كه در سال 1341 در كتابی به نام
” بحثی درباره مرجعيت و روحانيت ” چاپ و منتشر شد .
بعضی از دوستان اظهار علاقه كردند كه اين گفتارها جداگانه چاپ و منتشر
شود . اين بنده با فرصت كمی كه دارد ، همه آنها را مجددا از نظر گذراند
و اصلاحات مختصری در همه آنها به عمل آورد و مجموع آنها را به نام ” ده
گفتار ” در اختيار علاقهمندان قرار داد ، اميدوار است كه راهگشا به سوی
خير و سعادت جامعه اسلامی باشد .
ششم صفر هزار و سيصد و نود و هشت هجری قمری
مرتضی مطهری
بسم الله الرحمن الرحيم
« افمن اسس بنيانه علی تقوی من الله و رضوان خير ام من اسس بنيانه
علی شفا جرف هار فانهار به فی نار جهنم و الله لا يهدی القوم الظالمين
موضوع سخن ، تقوا از نظر اسلام است . وضع اين جلسه كه قرار است فعلا در
هر ماه يك بار تشكيل شود ، برای ايراد يك سخنرانی به معنای فنی نيست
بلكه هدف اين جلسات تحقيق و مطالعه جدی در اطراف يك سلسله موضوعات
دينی است . بنابراين اگر احيانا از مراسم عادی در سخنرانيهای معمولی
خارج شديم ، از وضعی كه خودمان تصميم گرفتهايم خارج نشدهايم . مثلا ممكن
است احتياج پيدا كنيم در وسط سخنرانی
قسمتهائی را از روی كتاب بخوانيم و يا آنكه در يك سخنرانی بر حسب
مطالعاتی كه كردهايم مطلبی را بگوئيم و بعد در اثر مطالعه بيشتر و يا
تذكر ديگران ، در يك سخنرانی ديگر با كمال صراحت به اشتباه خودمان
اعتراف كنيم و سخن اول خود را رد كنيم ، و ممكن است اين كار را يك نفر
ديگر كه در همان موضوع سخنرانی میكند انجام دهد و با دليل و منطق سخن ما
را رد كند .
چون قبلا سخنران موضوع سخنرانی خود را اعلام كرده ناچار است خود را
حتیالامكان آماده كند . و شنوندگان نيز از اول میدانند كه چه موضوعی را
میخواهند گوش كنند . آنها هم به نوبه خود ، خود را آماده شنيدن يك
موضوع معين میكنند . و از اين رو افاده و استفاده بيشتری میشود .
لغت تقوا
اين كلمه از كلمات شايع و رايج دينی است ، در قرآن كريم به صورت
اسمی و يا به صورت فعلی زياد آمده است . تقريبا به همان اندازه كه از
ايمان و عمل نام برده شده و يا نماز و زكات آمده ، و بيش از آن مقدار
كه مثلا نام روزه ذكر شده ، از تقوا اسم برده شده است . در نهجالبلاغه از
جمله كلماتی كه زياد روی آنها تكيه شده كلمه تقوا است . در نهجالبلاغه
خطبهای هست طولانی به نام خطبه متقين . اين خطبه را اميرالمؤمنين در
جواب تقاضای كسی ايراد كرد كه از او خواسته بود توصيف مجسم كنندهای از
متقيان بكند . امام ابتدا استنكاف كرد و به ذكر سه چهار جمله اكتفا
فرمود ولی آن شخص كه نامش همام ب شريح بود و مردیمستعد و برافروخته بود قانع نشد و در تقاضای خود اصرار و سماجت كرد .
اميرالمؤمنين ( ع ) شروع به سخن كرد و با بيان بيش از صد صفت و ترسيم
بيش از صد رسم از خصوصيات معنوی و مشخصات فكری و اخلاقی و عملی متقيان
سخن را به پايان رسانيد . مورخين نوشتهاند كه پايان يافتن سخن علی همان
بود و قالب تهی كردن همام بعد از يك فرياد همان .
براي دريلفت كل متن كتاب و آشنا شدن بيشتربا اين شخصيت بزرگوار ميتوانيد به سايت زير مراجعه كنيد:
www.motahari.org
